Meriant

Muziek geeft steun aan bewoner en naasten tijdens laatste levensfase

Muziek speelt voor veel mensen een belangrijke rol. Ook heeft muziek de bijzondere eigenschap dat het herinneringen en emoties kan oproepen. Dit ervaart ook Erika van Dam, muziektherapeute bij Meriant. Zij zet muziek regelmatig in om niet alleen bewoners te ondersteunen, maar ook familie en vrienden.

Claudia Maat-Pel, zorgcoördinator binnen Meriant, was aanwezig toen muziektherapeute Erika bij het sterfbed van een bewoner gitaar speelde: "Erika pakte haar gitaar en tokkelde een heel rustig en kalmerend liedje. De ademhaling van de bewoner werd rustiger en het had ook een kalmerend effect op de aanwezige familie. Bijzonder."

Muziek geeft rust in laatste levensfase
Muziektherapeuten zetten muziektherapie bij stervensbegeleiding vooral in voor pijnbestrijding en rust. Vaak speelt de muziektherapeut live voor een bewoner. De therapeut kan dan de muziek aanpassen aan de bewoner, door bijvoorbeeld mee te gaan met het tempo van de ademhaling. Erika vertelt: "Door het tempo van de muziek dan te vertragen kan ook de ademhaling rustiger worden. Dit zorgt voor ontspanning." ​

Het kan voor een bewoner ook heel troostend zijn om toegezongen te worden of om samen te zingen. Dit kan een psalm zijn of een lied dat veel betekent voor de bewoner. "Daarom is het belangrijk dat ik weet wie de bewoner is," zegt Erika. "Soms geeft de bewoner zelf, in een gesprek, een lied aan. Door muziek kan het lijden verzacht worden, waardoor mensen het makkelijker vinden om het leven los te laten." Muziek geeft een bewoner de mogelijkheid om, soms zonder woorden, uiting te geven aan gevoelens van onmacht, angst en verdriet. Muziektherapie kan daarbij samen met geestelijke verzorging ook een rol spelen bij zingeving- en geloofsvragen.

Muziektherapie voor rouw- en verliesverwerking
Muziek bij afscheid kan voor de naaste familie en vrienden ook veel betekenen. Een bewoner kan bijvoorbeeld samen met de muziektherapeut een muzikaal levensverhaal of een persoonlijk lied schrijven. Dit is een blijvende herinnering voor de naaste familie en vrienden. 

Voordat een muziektherapeut in de laatste fase van het leven van een bewoner betrokken wordt, is er altijd overleg met de familie. Muziektherapeut Erika van Dam zegt legt uit: "Familie waardeert vaak het stukje ondersteuning, ook is het mijn ervaring dat muziek het rouwproces bij familie op gang kan brengen, doordat bijvoorbeeld verdriet geuit wordt en muziek troost brengt. In een enkel geval vindt familie het ook fijn wanneer je meedenkt in de liedkeuze voor een begrafenis".

Netwerk Palliatieve Zorg Zuid Friesland
Dit artikel is het eerste verhaal in de verhalenserie over zorg in de laatste levensfase. Deze serie is geïnitieerd vanuit het Netwerk Palliatieve Zorg Zuid Friesland. Kijk ook op de website van het netwerk: www.netwerkpalliatievezorg.nl/zuidfriesland.